Ook vrouwen produceren testosteron, maar wel in veel mindere mate dan mannen.
Dat gebeurt voor een klein deel in de eierstokken, ook na de laatste menstruatie en in de bijnieren. Via het buikvet kan ons lichaam testosteron omzetten in een zwakkere vorm van oestrogeen. Om dit proces in gang te zetten zal het lichaam dus voor meer buikvet gaan zorgen, hierdoor kom je gemiddeld twee kilo aan. De meeste vrouwen, ook hele slanke, ontwikkelen zo rond hun vijftigste een buik(je). Dat vind je misschien niet mooi, maar het is wel functioneel! Het zorgt dus wel voor wat oestrogeen, dat je lichaam onder andere beschermt tegen hart- en vaatziekten en botontkalking.
Lichaamsvet heeft goede, maar ook slechte eigenschappen. Het lichaamsvet dat direct onder de huid ligt beschermt de organen die eronder liggen en het zorgt voor oestrogeenaanmaak.
Het dieper liggende buikvet geeft wel gezondheidsrisico’s. Dit geeft druk op de organen en de grote bloedvaten in de buik. Daarnaast kan dit vet ontstekingsstofjes afgeven aan het bloed, wat op de lange termijn tot allerlei chronische aandoeningen kan leiden (bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en diabetes)
Naast een verandering in onze hormonen zorgen ook andere risicofactoren voor gewichtstoename tijdens de overgang:
Met het ouder worden vertraagt je stofwisseling, wat betekent dat je minder calorieën nodig hebt. Het is dus slim om je bewust te worden van je leefstijl. Luister goed naar de signalen van je lichaam en focus je op het eten van zo min mogelijk bewerkte, pure en verse voeding. Voeding en géén vulling, dat maakt een belangrijk verschil. Daar heeft ons veranderende lichaam voor, tijdens en na de overgang behoefte aan.
De volgende punten zijn van belang:
Je lichaam voeden
Gezonde voeding is de basis, calorieën tellen is niet de basis van een gezond eetpatroon. Voor je lichaam maakt het heel veel uit wáár die calorieën vandaan komen. Koolhydraten (suikers) lokken een reactie van insuline uit. Dit is een hormoon dat de vetverbranding blokkeert én voor extra vetopslag zorgt.
Herstel je biologische klok
Eet niets meer na 20.00 uur ’s avonds. Zo gaat je spijsvertering in de ruststand en verbeter jij je slaap-waakritme. Eet je ’s avonds nog wel, dan gaat dit ten koste van de kwaliteit van je nachtrust. Het snacken in de avond is vaak een gewoonte, meer een invulling bij verveling of troost!
Tussendoortjes minderen
Je kunt je tussendoortjes vervangen door gezondere varianten, gaat dat goed, voeg dan je tussendoortje samen met je hoofdmaaltijd. Zo ga je niet meteen minder eten, maar wel minder vaak. En hier worden je hormonen (en dus jijzelf) blij van!
Drink voldoende water of kruidenthee, koffie jaagt je stresshormonen aan en kan opvliegers veroorzaken.
Je vetverbranding stimuleren/trainen
Een ander positief effect is bewegen vóór je ontbijt of voor je avondmaaltijd (als je maag maar leeg is), dit stimuleert je vetverbranding net zoals koude training dit doet. Ook stimuleert het de aanmaak van gezond vet (bruin vet) in ons lichaam.
Wat jij fijn vindt om te doen, kom in ieder geval in beweging!
Belangrijk is dat je voeding weg laat die je niet nodig hebt en je vooral richt op een gezonde basis. Dat is voeding die verzadigt, je darmen blij maakt én je bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk maakt.
Ons lichaam is prima in staat om met periodes van weinig eten om te gaan. Dit geeft hormonale rust en op deze manier kun je goede de kracht van je eigen lichaam ervaren, ook tijdens de overgang.
Hoe zit dat dan met aankomen van de stress?
Kortdurende stress is niet erg, is zelfs effectief. Lang aanhoudende stress is slecht voor je hoofd, je lijf én ook je gewicht. Hoe komt dat?
In geval van gevaar of spanning stijgt de bloeddruk, ons hart gaat sneller kloppen -> klaar voor actie.
De boodschap wordt in ons lichaam doorgegeven via stresshormonen, adrenaline en cortisol. Cortisol zorgt ervoor dat glucose (suiker) vrijkomt uit onze voorraad, dit is een nuttig proces.
Blijft stress langer aanhouden, dan zal er meer insuline afgegeven worden. Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat de suikers opgeborgen wordt in onze cellen. Bij een teveel aan suikers zal insuline dit opslaan als vet. Iemand die gestrest is (en niet gaat rennen maar piekeren), zal geen vet verbranden maar opslaan, vaak op de buik. Dit mechanisme kan een belangrijke belemmering zijn om gewicht te verliezen! Zeker in de overgang, omdat door de afname van oestrogeen onze adrenalinespiegel wat hoger is. Cortisol triggert ook opvliegers/nachtzweten en maakt daardoor somber en neerslachtig. Het lichaam moet na een stressreactie ook weer van de aan- naar de uitstand gaan. Alle reden om te zorgen dat je voor voldoende ontspanning zorgt in je leven.
